Ekrany dotykowe coraz częściej zastępują tradycyjne przyciski na deskach rozdzielczych, jednak Euro NCAP zwraca uwagę na kwestię, która może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy. W najnowszych testach organizacja oceniła nie tylko ochronę pasażerów i działanie systemów wspomagających kierowcę, lecz także to, jak wygodnie i szybko można obsługiwać podstawowe funkcje samochodu. Wyniki niektórych modeli okazały się sporym zaskoczeniem.
Euro NCAP w protokołach obowiązujących na 2026 r. uwzględnia sposób obsługi najważniejszych funkcji pojazdu i otwarcie promuje fizyczne przyciski jako rozwiązanie poprawiające bezpieczeństwo. W zestawieniu najlepiej wypadło Audi Q7, które uzyskało 90 proc. w ocenie elementów sterowania. Znacznie gorszy wynik zanotował XPeng X9, który otrzymał zaledwie 20 proc. Przyczyną była silna zależność tego modelu od ekranu dotykowego.
Dlaczego ekran bywa problemem
Podstawowe funkcje samochodu powinny być dostępne dla kierownika pojazdu bez zbędnego szukania. Euro NCAP od lat podkreśla tę zasadę. Wraz z rozwojem cyfrowych kokpitów wielu producentów przenosi jednak obsługę kolejnych elementów do menu wyświetlanego na ekranie. W praktyce nawet prosta czynność, na przykład włączenie określonej funkcji, może wymagać wejścia w odpowiednią zakładkę i wybrania właściwej opcji.
Fizyczny przycisk ma stałe położenie. Dzięki temu kierowca może go odnaleźć dotykiem albo krótkim spojrzeniem, nie odrywając wzroku od drogi na dłużej. Menu ekranowe takiej przewidywalności nie zapewnia, ponieważ jego układ zależy od oprogramowania i bieżącego widoku.
Jakie funkcje są oceniane
W protokołach testowych przygotowanych na 2026 r. organizacja uwzględniła ocenę obsługi podstawowych funkcji podczas jazdy. Dotyczy ona między innymi:
- kierunkowskazów,
- wycieraczek i spryskiwaczy przedniej szyby,
- świateł awaryjnych,
- klaksonu,
- przycisku alarmowego eCall.
Zgodnie z podejściem Euro NCAP wymienione elementy powinny być obsługiwane bezpośrednio, za pomocą fizycznych przycisków lub przełączników. Takie rozwiązanie pozwala szybciej odnaleźć potrzebną funkcję i ogranicza konieczność odrywania wzroku od drogi.
Audi Q7 i XPeng X9 w praktyce
Najlepiej różnice widać na przykładzie dwóch samochodów z najnowszej rundy testów: Audi Q7 i XPenga X9. Oba modele uzyskały pięć gwiazdek w ogólnej ocenie bezpieczeństwa. Ich wyniki w kategorii obsługi podstawowych funkcji różnią się jednak wyraźnie.
Audi Q7 osiągnęło 90 proc. w ocenie elementów sterowania. W przypadku najważniejszych czynności wynik wyniósł 100 proc., a w obszarze komfortu oraz funkcji informacyjno-rozrywkowych 80 proc. Organizacja doceniła czytelnie rozmieszczone przyciski i przełączniki, które można obsługiwać bez odrywania uwagi od sytuacji na drodze.
XPeng X9 w dużej mierze opiera obsługę podstawowych funkcji na centralnym ekranie dotykowym. W ocenie najważniejszych elementów sterowania uzyskał zaledwie 20 proc. Euro NCAP wskazuje, że takie rozwiązanie może zwiększać ryzyko rozproszenia kierowcy.
Wyniki pozostałych modeli
Euro NCAP porównało również wyniki innych samochodów sprawdzonych w 2026 r. Zestawienie pokazuje, że europejskie marki w tym obszarze wypadają zwykle lepiej niż część producentów z Chin.
| Model | Wynik w ocenie elementów sterowania |
|---|---|
| BMW iX3 | 100 proc. |
| Audi Q7 | 90 proc. |
| Cupra Raval | 80 proc. |
| Geely E2 | 80 proc. |
| Zeekr 7GT | 20 proc. |
| Aion UT | 20 proc. |
| XPeng X9 | 20 proc. |
| Leapmotor B05 | 0 proc. |
Jak podkreśla Euro NCAP, wyniki te odzwierciedlają zmianę podejścia do projektowania kokpitów. Producenci muszą brać pod uwagę nie tylko wygląd wnętrza i liczbę dostępnych funkcji, ale również to, w jaki sposób kierowca z nich korzysta podczas prowadzenia samochodu.
Dlaczego fizyczne przyciski mogą poprawiać bezpieczeństwo
Najważniejszym argumentem jest rozproszenie uwagi. Gdy funkcja jest ukryta w menu ekranu, obsługa wymaga znalezienia odpowiedniej zakładki i trafienia w wybraną opcję. W czasie jazdy nawet krótka chwila poświęcona na szukanie ustawienia oznacza mniejszą koncentrację na drodze.
Problem staje się szczególnie istotny wtedy, gdy kierowca musi szybko działać. Dotyczy to na przykład uruchomienia świateł awaryjnych, włączenia wycieraczek podczas nagłego pogorszenia pogody czy użycia klaksonu. W takich sytuacjach liczy się czas reakcji i pewność, że właściwy element sterowania znajdzie się pod ręką.
Presja designu a prostota obsługi
Producenci coraz częściej stawiają na nowoczesny wygląd, minimalizm i spójne, czyste powierzchnie wnętrza. Część z nich, dążąc do radykalnych zmian, rezygnuje z elementów, które od dawna były standardem, czyli z fizycznych przycisków.
Euro NCAP nie wprowadza całkowitego zakazu ekranów dotykowych. Organizacja zwraca jednak uwagę, że projektując nowoczesne kokpity, nie należy rezygnować z prostoty obsługi najważniejszych funkcji. To właśnie one decydują o tym, jak kierowca zareaguje w sytuacji, która wymaga szybkiej decyzji.
